تغذیه برگی از طریق محلول پاشی کود

تغذیه ا‌ز طریق برگ یکی از عملیات متداول برای رساندن مواد غذایی از طریق محلول پاشی کودهای قابل حلالیت در آب به تمام شاخ و برگ های گیاه می باشد تغذیه برگی شامل استفاده از کود محلول روي شاخ و برگ گیاهان در قالب یک ترکیب غذایی رقیق شده با آب می باشد. با محلول پاشی، گیاه مواد مغذي را به فرم یونی، از طریق برگ و سایر اندام هاي هوایی جذب می کند. تغذیه گیاهان با مواد غذایی مناسب از جنبه هاي مهم حفظ سلامت و عملکرد گیاه محسوب می شود. محلول پاشی برگی به عنوان یک منبع تامین کننده مواد مغذي لازم براي گیاه استفاده می شود. محلول پاشی برگی می تواند با تغذیه بهتر، افزایش محصول با کیفیت بالاتر، افزایش مقاومت به حمله بیماریها و آفات و افزایش تحمل به خشکی را موجب شود.

مقدار pH محلول غذایی مورد استفاده جهت تغذیه برگی :

 مواد غذایی باید به فرم قابل حلشان استفاده شوند تا گیاه بتواند آنها را جذب کند . pH روی حلالیت مواد غذایی و نفوذ آنها به درون گیاه اثر می گذارد . عموما pH اسیدی نفوذ مواد غذایی به درون گیاه را بهبود می بخشد .

در مجموع pH ، جذب برگی را از سه طریق افزایش می دهد :

 ۱. مقدار pH روی شارژ کوتیکول ( لایه ای مومی که برگ را در بر گرفته است ) اثر گذاشته و نفوذ یون ها را کند.

 ۲. شکل یونی مواد غذایی به pH بستگی دارد ، بنابراین pH می تواند روی سرعت نفوذ مواد غذایی به درون گیاه اثر گذارد.

 ۳. مقدار pH می تواند روی گیاه سوزی ترکیب استفاده شده اثر داشته باشد .

یک نکته بسیار مهم راجع به افزایش راندمان محلول پاشی برگی:

در برگ دو دسته کانال و مجرای ورودی وجود دارد:

۱.دسته اول روزنه ها که مخصوص تهویه و تنفس هستند. این روزنه ها نقش نای انسان را برای گیاه بازی می کنند.

۲.دسته دوم که در این مبحث مد نظر است کانال های جذب عناصر غذایی هستند. این کانال ها را میتوان با مری در انسان مقایسه کرد.  این کانال های جذبی در هر دو سطح رویی و زیری برگ پراکنده هستند. اما تعداد این کانال های جذبی در دیواره سلولی سلول های محافظ روزنه بیشتراست. تعداد روزنه در سطح زیرین برگ چند برابر سطح رویی است. پس تعداد کانال ها و بطورکلی سطح جذب در زیر برگ به مراتب بیشتر از سطح رویی برگ است. برای افزایش راندمان جذب لازم است هنگام محلول پاشی سطح زیرین برگ خیس شود. برای اینکار لازم است تا حد امکان سر لانس را طوری تنظیم کنیم که قطرات ریز و بصورت مه یا میست تبدیل شوند.

چنانچه سرلانس گشاد بوده و محلول پاشی رگباری و تند انجام شود فقط سطح رویی برگ خیس شده و بیشترین سطح جذب را از دست می دهیم. در این حالت برگ مانند چتر عمل می کند و سطح زیرین برگ مرطوب نمی شود. چنانچه نازل ریز باشد حالت مه پاشی اتفاق افتاده و محلول پاشی هر دو سطح برگ را خیس می کند. دقیقا مانند راه رفتن در مه و هوای شرجی که تمام بدن را متاثر می سازدِ. با رعایت همین نکته ساده می توان راندمان هر نوع محلول پاشی برگی را تا حد معنی داری افزایش داد.

نکات مهم در  بالا بردن راندمان محلول پاشی :

۱.درخت دچار کمبود عناصر ماکرو نباشد: محلول پاشی و استفاده از عناصر کم نیاز وقتی می تواند مفید باشد که نیاز غذایی درختان از نظر عناصر اصلی برطرف شده باشد.    

۲.درخت تشنه نباشد: کمبود آب منجر به ضخیم تر شدن سطح برگ و در نتیجه عدم جذب مناسب می شود. محلول پاشی باید قبل یا چند روز بعد از آبیاری انجام گیرد.

۳.زمان محلول پاشی:  ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﻣﺤﻠﻮل پاشی ﺩﺭ ﻫﻮﺍی ﺧﻨﻚ ﺩﺭ صبح زود و یا عصر انجام گیرد تا کارایی جذب عناصر بیشتر گردد و همچنین سوختگی ایجاد نشود.

۴. زمان ﻣﺤﻠﻮل پاﺷﻲ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﺷﺪ ﻧﻴﺰ ﺣﺎﺋﺰ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺍﺳﺖ. ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺮﮒ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺟﻮﺍﻧﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﺎﺭﺍﻳﻲ ﺟﺬﺏ ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﻏـﺬﺍﻳﻲ به وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺮﮒ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ.

۵. تعداد  ﻣﺤﻠﻮل پاﺷﻲﻫﺎ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﺷﺪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﻛﻤﺒﻮﺩ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬﺍیی ﻛﻢﻧﻴﺎﺯ(کم مصرف) ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺍﺯ ۱-۳ ﺑﺎﺭ ﻣﺘﻐﻴﺮ می ﺑﺎﺷﺪ.

۶. غلظت ﻣﺤﻠﻮﻝ ﻣورد استفاده : غلظت بالا موجب گرفتگی نازل و سوختگی برگ شده و غلظت پایین موجب هدر دادن سرمایه

۷. نوع سمپاش مورد استفاده: هرچه سمپاش قدرت بیشتری در پودر کردن محلول داشته باشد بهتر است.

۸. نوع ﺳﻤﭙﺎﺷﻲ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻳﻚ ﻣﺤﻠﻮل پاشی ﻣﻮﻓﻖ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺩﺍﺭﺩ. ﺑﻄﻮری که ﺳﻤﭙﺎﺷﻲ ﺑﺎﻳﺴـتی ﻗـﺪﺭﺕ ﭘـﻮﺩﺭ ﻛـﺮﺩﻥ ﻣﺤﻠـﻮﻝ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﻛﻮﺩﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻗﻄﺮﺍﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺭﻳﺰ ﺭﻭی ﺑﺮگ ها ﺑﭙﺎﺷﺪ.

۹. مهمترین نکته: محلول پاشی عنصر مناسب با آنالیز برگ و خاک به منظور نگه داشتن تعادل عناصر غذایی گیاه

وقتی است که قطرات کود پاشیده  شده  در محلول پاشی به مدت زیادی روی سطح برگ باقی بماند. بهترین موقع روز برای محلول پاشی است.

صبح های زود یا نزدیک غروب آفتاب برای  انجام  این  کار  مناسب  تر هستند ، محلول پاشی در هوای گرم  احتمال  سوختگی در برگ ها را زیاد می کند.

مدت زمان جذب کود محلول پاشی

مدت زمان جذب کود محلول پاشی به عواملی مانند نوع کود، دمای محیط، pH محلول غذایی و روش اجرای محلول پاشی بستگی دارد. در شرایط ایده‌آل، بیشتر کودها در مدت زمان 2 تا 6 ساعت توسط برگ‌ها جذب می‌شوند.

تغذیه برگ با چگالی 4 درصد از ترکیبات محلول در آب، یک روش استاندارد برای دستیابی به جذب حداکثری است. در این روش، کود محلول به نسبت مناسبی رقیق شده و به‌صورت مه‌پاش روی برگ‌ها اعمال می‌شود. این تکنیک به‌ویژه در گیاهانی با برگ‌های پهن و جوان، جذب سریع‌تر مواد غذایی را تضمین می‌کند.

عوامل مؤثر بر مدت زمان جذب محلول پاشی:

1. pH محلول غذایی: pH مناسب (بین 5 تا 6) نفوذ مواد غذایی به سلول‌های برگ را تسهیل می‌کند.
2. دمای هوا: دمای معتدل در صبح یا عصر، جذب مؤثرتر را تضمین می‌کند.
3. نوع کود: کودهایی با ترکیبات محلول سریع‌تر جذب می‌شوند.

زمان‌بندی مناسب برای محلول پاشی کود

محلول پاشی در صبح زود یا عصر: در این زمان‌ها دمای محیط پایین‌تر است و تبخیر محلول به حداقل می‌رسد. همچنین برگ‌ها به دلیل رطوبت کافی ناشی از شبنم، آماده جذب بهتر مواد غذایی هستند.

تکرار محلول پاشی: تعداد دفعات محلول پاشی بستگی به شدت کمبود عناصر غذایی دارد. معمولاً 2 تا 3 بار محلول پاشی در هر دوره رشد توصیه می‌شود.

تغذیه برگ با کودهای محلول

تغذیه برگ با کودهای محلول، یکی از مؤثرترین روش‌ها برای جبران کمبود عناصر غذایی است. این روش به گیاه امکان می‌دهد که مواد مغذی را مستقیماً از طریق برگ‌ها جذب کند، حتی زمانی که خاک قادر به تأمین این مواد نیست.

مزایای تغذیه برگی با کود محلول:

1. رفع سریع کمبود عناصر غذایی.
2. افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش‌های محیطی مانند خشکی و بیماری‌ها.
3. کاهش مصرف کود و جلوگیری از اتلاف مواد غذایی در خاک.

روش‌های افزایش کارایی محلول پاشی

1. استفاده از نازل مناسب: نازل باید محلول را به‌صورت مه‌پاش روی برگ‌ها اعمال کند تا تمام سطح برگ، خصوصاً سطح زیرین، خیس شود.
2. تنظیم غلظت کود: استفاده از محلول با غلظت مناسب، مانند تغذیه برگ با چگالی 4 درصد، مانع از سوختگی برگ‌ها و هدررفت مواد غذایی می‌شود.
3. پرهیز از محلول پاشی در هوای گرم: دمای بالا جذب مواد غذایی را کاهش داده و احتمال سوختگی برگ‌ها را افزایش می‌دهد.

تغذیه برگی در مراحل مختلف رشد گیاه

تغذیه برگی در مراحل اولیه رشد، هنگامی که برگ‌ها جوان هستند، کارایی بیشتری دارد. در این مراحل، کانال‌های جذب مواد غذایی بازتر بوده و گیاه به مواد مغذی بیشتری نیاز دارد.

در مراحل میانی و پایانی رشد، محلول پاشی با کودهای خاص مانند کودهای پتاسیمی و ریزمغذی‌ها برای افزایش کیفیت میوه و محصول توصیه می‌شود.

نکات مهم در محلول پاشی کودها

1. آنالیز خاک و برگ: قبل از محلول پاشی، آزمایش خاک و برگ برای تعیین کمبود عناصر غذایی ضروری است.
2. استفاده از کودهای محلول باکیفیت: کودهای محلول با جذب سریع و پایداری بالا عملکرد بهتری دارند.
3. زمان‌بندی دقیق: انتخاب زمان مناسب برای محلول پاشی، جذب بهتر و کاهش آسیب به برگ‌ها را تضمین می‌کند.

نتیجه‌گیری:

محلول پاشی کود یکی از روش‌های کلیدی برای افزایش بهره‌وری و رفع سریع کمبود عناصر غذایی در گیاهان است. با در نظر گرفتن عواملی مانند مدت زمان جذب کود محلول پاشی، تغذیه برگ با چگالی 4 درصد و استفاده از تکنیک‌های مناسب محلول پاشی، می‌توان کارایی این روش را به‌طور قابل توجهی افزایش داد و به رشد سالم‌تر و محصول با کیفیت‌تر دست یافت.