سرمازدگی درختان میوه یکی از چالش های اصلی باغداران در مناطق سردسیر است که می تواند به شکوفه ها، میوه ها، و حتی تنه درختان آسیب برساند. این مقاله با ارائه جدول سرمازدگی درختان میوه، بررسی علائم سرمازدگی، و معرفی روش های پیشگیری مانند پاشش محلول ضد سرمازدگی، به باغداران کمک می کند تا از خسارات سرمایی جلوگیری کنند.
سرمازدگی درختان میوه به آسیب های ناشی از دماهای پایین گفته می شود که می تواند رشد، گل دهی، و میوه دهی را مختل کند.
سرمازدگی زمانی رخ می دهد که دمای هوا به زیر آستانه تحمل درختان میوه برسد. انواع سرمازدگی شامل سرمازدگی تشعشعی (ناشی از دست دادن گرما در شب های صاف)، سرمازدگی جبهه ای (ناشی از جبهه هوای سرد)، و سرمازدگی تبخیری (ناشی از تبخیر سریع) است.
سرمازدگی بهاره معمولاً به شکوفه ها و میوه های تازه تشکیل شده آسیب می رساند، در حالی که سرمازدگی زمستانه به تنه و شاخه های درختان صدمه می زند. سرمازدگی بهاره به دلیل حساسیت شکوفه ها خطرناک تر است.
علائم سرمازدگی درختان میوه شامل قهوه ای شدن شکوفه ها، ریزش میوه های کوچک، ترک خوردگی تنه، و زردی یا سوختگی برگ ها است. در سرمازدگی شدید، ممکن است شاخه ها خشک شوند.
جدول سرمازدگی درختان میوه راهنمایی برای درک آستانه دمایی مختلف درختان است.
سرمازدگی درختان در دماهای زیر صفر یا نزدیک به صفر رخ می دهد، اما آستانه دقیق به نوع درخت و مرحله رشد بستگی دارد. شکوفه ها معمولاً حساس تر از شاخه ها هستند.
درک علل سرمازدگی به پیشگیری از آن کمک می کند.
تغییرات اقلیمی و جبهه های سرد ناگهانی، به ویژه در بهار، خطر سرمازدگی را افزایش می دهند. مناطق پسته خیز مانند رفسنجان و سیرجان به دلیل نوسانات دمایی بهاره مستعد سرمازدگی هستند.
کاشت در مناطق پست یا خاک های سنگین که رطوبت را نگه می دارند، خطر سرمازدگی را افزایش می دهد. خاک های شنی با زهکشی بهتر مناسب ترند.
سرمازدگی شکوفه باعث ریزش گل و کاهش محصول می شود، در حالی که سرمازدگی تنه می تواند به ترک خوردگی و آسیب دائمی منجر شود.
روش های متعددی برای مقابله با سرمازدگی درختان وجود دارد.
کودهای حاوی پتاسیم، کلسیم، و اسیدهای آمینه با افزایش غلظت شیره سلولی، مقاومت درختان به سرما را بهبود می دهند.
پاشش محلول های ضد سرمازدگی مانند فروت گارد قبل از سرما، لایه محافظی روی شکوفه ها ایجاد کرده و از یخ زدگی جلوگیری می کند.
زمان بندی دقیق پاشش، کلید اثربخشی محلول های ضد سرمازدگی است.
پاشش محلول ضد سرمازدگی 24 تا 48 ساعت قبل از پیش بینی سرما، به ویژه در مرحله شکوفه دهی، توصیه می شود.
برای پسته، پاشش در مرحله تورم جوانه (اسفند تا فروردین) و برای سیب، قبل از باز شدن شکوفه ها (فروردین) انجام شود.
برای زردآلو و بادام، پاشش در مرحله گل دهی و قبل از سرمای بهاره (اسفند تا فروردین) مناسب است.
انتخاب محلول مناسب، تأثیر زیادی بر پیشگیری از سرمازدگی دارد.
مواد ضد سرمازدگی باید حلالیت بالا، جذب سریع، و قابلیت تشکیل لایه محافظ داشته باشد. محصولاتی با اسیدهای آمینه و پتاسیم ایده آل هستند.
کودهای حاوی پتاسیم (مانند سولوپتاس) و اسیدهای آمینه برای افزایش مقاومت به سرما مناسب اند.
کود ضد تنش (Anti Stress) از شرکت به رشد کویر رفسنجان (BEHMAX) یک محلول ضد سرمازدگی پیشرفته است که برای حفاظت از درختان میوه در برابر سرمای بهاره و زمستانه طراحی شده است. این محصول مایع حاوی پتاسیم، آلژینیک اسید، اسیدهای آمینه، و ریزمغذی هایی مانند روی است که مقاومت گیاه را به تنش های سرمایی افزایش می دهد. ضد تنش با ایجاد لایه محافظ روی شکوفه ها و برگ ها، از یخ زدگی بافت ها جلوگیری کرده و به ویژه برای درختان پسته، سیب، بادام، و زردآلو در مناطق رفسنجان و سیرجان مؤثر است. دوز پیشنهادی 1 تا 2 کیلوگرم در هزار لیتر آب برای محلول پاشی است و پاشش 24 تا 48 ساعت قبل از سرما توصیه می شود.
پس از سرمازدگی، اقدامات سریع می تواند خسارات را کاهش دهد.
بررسی شکوفه ها، برگ ها، و تنه برای شناسایی میزان آسیب ضروری است. شکوفه های قهوه ای و میوه های ریخته شده نشانه خسارت هستند.
هرس شاخه های آسیب دیده، آبیاری منظم، و استفاده از کودهای تقویتی می تواند به احیای درختان کمک کند.
کودهای حاوی نیتروژن و اسیدهای آمینه برای بازسازی بافت های آسیب دیده و تقویت رشد توصیه می شوند.
روش های پیشگیری برای محصولات مختلف متفاوت است.
برای سرمازدگی درختان پسته در رفسنجان و سیرجان، پاشش آنتی استرس قبل از سرمای بهاره و استفاده از بخاری های باغی مؤثر است.
برای سیب و بادام، پاشش محلول ضد سرمازدگی در مرحله گل دهی و پوشاندن تنه با مواد عایق توصیه می شود.
برای زردآلو و انگور، پاشش محلول ضد سرمازدگی و آبیاری سبک قبل از سرما به کاهش خسارات کمک می کند.
آستانه دمایی بسته به نوع درخت متفاوت است، اما شکوفه ها معمولاً در 1- تا 4- درجه سانتی گراد آسیب می بینند.
پاشش محلول ضد سرمازدگی مانند فروت گارد، آبیاری سبک، و استفاده از بخاری های باغی مؤثر است.
کودهای حاوی پتاسیم و اسیدهای آمینه، مانند آنتی استرس BEHMAX، برای مقابله با سرمازدگی ایده آل هستند.
قیمت محلول ضد سرمازدگی بسته به برند و حجم متغیر است. برای اطلاعات دقیق، به تأمین کنندگان معتبر مراجعه کنید.
جمع بندی علمی و کاربردی
سرمازدگی درختان میوه چالشی جدی برای باغداران است، اما با استفاده از جدول سرمازدگی درختان میوه و روش های پیشگیرانه مانند پاشش محلول ضد سرمازدگی، می توان خسارات را به حداقل رساند. کود آنتی استرس از BEHMAX با فرمولاسیون پیشرفته، گزینه ای مؤثر برای حفاظت از پسته، سیب، بادام، و زردآلو در برابر سرما است. زمان بندی پاشش (24 تا 48 ساعت قبل از سرما)، انتخاب محلول باکیفیت، و اقدامات پس از سرمازدگی (مانند کوددهی تقویتی) کلید موفقیت هستند. باغداران می توانند با آزمایش خاک، مشاوره با کارشناسان، و استفاده از محصولات معتبر، باغات خود را در برابر سرمازدگی ایمن کنند.
عضویت در خبرنامه بهرشد کویر رفسنجان